# e-Signature กับ มาตราที่เกี่ยวข้อง ##### เงื่อนไขที่ทำให้ e-Signature มีผลทางกฎหมาย - สามารถระบุตัวตนของผู้ลงนามได้ - มีการแสดงเจตนาอย่างชัดเจน ว่าต้องการลงนาม - มีความน่าเชื่อถือ หรือใช้ระบบที่เชื่อถือได้ เช่น Digital Signature ##### มาตราต่างๆที่เกี่ยวข้อง **มาตรา 9** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ หมายความว่า “อักษร อักขระ ตัวเลข เสียง หรือสัญลักษณ์อื่นใดที่สร้างขึ้นให้อยู่ในรูปแบบอิเล็กทรอนิกส์ ซึ่งนำมาใช้ประกอบกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์ โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อระบุตัวบุคคลผู้เป็นเจ้าของลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เกี่ยวข้องกับข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์นั้น และเพื่อแสดงว่าบุคคลดังกล่าวยอมรับข้อความในข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์นั้น” **มาตรา 26** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ หมายถึง ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่มีลักษณะดังต่อไปนี้ (1) ข้อมูลที่ใช้สร้างลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์เชื่อมโยงไปยังเจ้าของลายมือชื่อโดยไม่เชื่อมโยงไปยังบุคคลอื่น (2) ข้อมูลที่ใช้สร้างลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์อยู่ภายใต้การควบคุมของเจ้าของลายมือชื่อโดยไม่มีการควบคุมของบุคคลอื่น (3) สามารถตรวจพบการเปลี่ยนแปลงใด ๆ ที่เกิดแก่ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์นับแต่เวลาที่ได้สร้างขึ้นได้ (4) ในกรณีที่กฎหมายกำหนดให้การลงลายมือชื่อเป็นไปเพื่อรับรองความครบถ้วนและไม่มีการเปลี่ยนแปลงของข้อความ สามารถตรวจพบการเปลี่ยนแปลงของข้อความได้ นับแต่เวลาที่ลงลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ **มาตรา 28** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ตามมาตรา 26 ซึ่งมีการใช้ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ที่ออกโดยผู้ให้บริการออกใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ที่ได้รับการรับรองตามที่คณะกรรมการประกาศกำหนด ให้ถือว่ามีความน่าเชื่อถือตามกฎหมาย และมีผลใช้บังคับเช่นเดียวกับลายมือชื่อที่ลงในเอกสารกระดาษ ##### ความแตากต่างของมาตรา 9,26 และ 28
**มาตรา** **ประเภทลายมือชื่อ** **ลักษณะสำคัญ** **ความน่าเชื่อถือ** **ตัวอย่าง**
**มาตรา 9** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ทั่วไป ใช้วิธีใดก็ได้ที่สามารถระบุตัวตนและแสดงเจตนาได้ พอใช้ (ขึ้นกับบริบท) พิมพ์ชื่อท้ายอีเมล, คลิก “ยอมรับ”
**มาตรา 26** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ ใช้เทคโนโลยีที่สามารถตรวจสอบความถูกต้องและการเปลี่ยนแปลงได้ เช่น Digital Signature (PKI) สูง ลายเซ็นดิจิทัลที่เข้ารหัส
**มาตรา 28** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ + ใบรับรอง เป็นไปตามมาตรา 26 และมีใบรับรองจาก CA (Certification Authority) สูงมาก ลายเซ็นดิจิทัลที่มีใบรับรองจาก ETDA หรือ CA อื่น
**อธิบายเพิ่มเติม** - **มาตรา 9**: เป็นพื้นฐานที่สุด เปิดกว้างให้ใช้วิธีใดก็ได้ที่สามารถพิสูจน์ตัวตนและเจตนาได้ เช่น การพิมพ์ชื่อ, การคลิกปุ่มยอมรับ ฯลฯ แต่หากเกิดข้อพิพาท ผู้ใช้ต้องพิสูจน์ว่าเป็นผู้ลงนามจริง - **มาตรา 26**: เพิ่มระดับความน่าเชื่อถือ โดยใช้เทคโนโลยีที่สามารถตรวจสอบความถูกต้องของลายเซ็นและข้อความ เช่น Digital Signature ที่ใช้ Public Key Infrastructure (PKI) - **มาตรา 28**: เป็นระดับสูงสุด โดยต้องมีใบรับรองจากผู้ให้บริการที่ได้รับการรับรอง (CA) เพื่อยืนยันตัวตนของผู้ลงนาม ทำให้มีน้ำหนักทางกฎหมายสูงสุด และเหมาะกับเอกสารสำคัญ เช่น สัญญาทางธุรกิจหรือเอกสารทางการเงิน ##### มาตรา 9,26 และ 28 ใบบริบทของบริษัท

**มาตรา 9** ในบริบทของบริษัทนั้น เหมาะกับ **ธุรกรรมภายในองค์กร** หรือ **ธุรกรรมที่มีความเสี่ยงต่ำ** ซึ่งไม่จำเป็นต้องใช้ลายมือชื่อที่มีความน่าเชื่อถือสูงแบบมาตรา 26 หรือ 28

**ตัวอย่างการใช้มาตรา 9 ในบริษัท**
**กรณีใช้งาน** **รายละเอียด**
**การอนุมัติเอกสารภายใน** เช่น ผู้จัดการคลิก “อนุมัติ” บนระบบ ERP หรือ Workflow ที่มีการล็อกอิน
**การตอบอีเมลเพื่อยืนยันคำสั่งซื้อ** เช่น ฝ่ายขายตอบกลับอีเมลลูกค้าพร้อมพิมพ์ชื่อท้ายอีเมล
**การเซ็นรับของผ่านแท็บเล็ต** เช่น พนักงานคลังสินค้าเซ็นชื่อด้วย stylus บนหน้าจอ
**การยอมรับเงื่อนไขการใช้งานระบบ** เช่น พนักงานใหม่คลิก “ยอมรับ” ข้อกำหนดในระบบ HR
**การแนบรูปลายเซ็นในเอกสาร PDF** เช่น การแนบลายเซ็นสแกนในใบเสนอราคา
ข้อควรระวัง - หากเกิดข้อพิพาท **ภาระการพิสูจน์จะอยู่ที่บริษัท** ว่าผู้ลงนามเป็นผู้มีอำนาจจริง - ควรมี **ระบบยืนยันตัวตน** เช่น การล็อกอิน หรือบันทึก log เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือ - ไม่เหมาะกับเอกสารที่มีมูลค่าสูง เช่น สัญญาทางการเงิน หรือเอกสารภายนอกที่ต้องใช้ในศาล

**มาตรา 26** ในบริบทของบริษัท หมายถึงการใช้ **ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้** ซึ่งมีความปลอดภัยสูง และสามารถตรวจสอบความถูกต้องของผู้ลงนามและเนื้อหาของเอกสารได้ โดย**มักใช้ในธุรกรรมที่มีความสำคัญหรือมีมูลค่าสูง**

**ตัวอย่างการใช้มาตรา 26 ในบริษัท**
**กรณีใช้งาน** **รายละเอียด**
**การลงนามในสัญญาทางธุรกิจ** เช่น สัญญาซื้อขาย, สัญญาร่วมทุน, MOU ที่ลงนามผ่านระบบ Digital Signature ที่ใช้ PKI
**การอนุมัติใบสั่งซื้อ (PO) หรือใบสั่งขาย (SO)** โดยผู้มีอำนาจลงนามผ่านระบบที่มีการยืนยันตัวตนแบบ 2FA และใช้กุญแจเข้ารหัส
**การออกใบกำกับภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice)** ใช้ Digital Signature ที่มีการเข้ารหัสและสามารถตรวจสอบย้อนกลับได้
**การลงนามในเอกสาร HR ที่มีผลผูกพัน** เช่น สัญญาจ้างงาน, หนังสือแต่งตั้ง, การยินยอมตาม PDPA
**การอนุมัติเอกสารทางการเงิน** เช่น งบการเงิน, รายงานภาษี, เอกสารที่ต้องยื่นต่อหน่วยงานรัฐ

ในบริบทของบริษัท **มาตรา 28** ของ พ.ร.บ.ธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ พ.ศ. 2544 หมายถึงการใช้ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ ซึ่ง**มีการรับรองโดย ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ (Digital Certificate) จาก ผู้ให้บริการที่ได้รับการรับรอง (CA) ต**ามที่คณะกรรมการกำหนด โดย**มีผลทางกฎหมายเทียบเท่ากับลายเซ็นบนเอกสารกระดาษ**

**ตัวอย่างการใช้มาตรา 28 ในบริษัท**
**กรณีใช้งาน** **รายละเอียด**
**การลงนามในสัญญาระหว่างบริษัท** เช่น สัญญาซื้อขาย, สัญญาร่วมทุน, MOU ที่ต้องการความน่าเชื่อถือสูง
**การออกเอกสารภาษีอิเล็กทรอนิกส์ (e-Tax Invoice)** ต้องใช้ลายเซ็นดิจิทัลที่มีใบรับรองจาก CA ที่ได้รับการรับรองโดย ETDA
**การยื่นเอกสารต่อหน่วยงานรัฐ** เช่น การยื่นงบการเงิน, การขออนุญาต, การลงนามในเอกสารราชการ
**การลงนามข้ามองค์กรหรือข้ามประเทศ** เพื่อให้เอกสารมีผลผูกพันและได้รับการยอมรับในระดับสากล
**การใช้ในระบบ e-Procurement หรือ e-Bidding** เพื่อยืนยันตัวตนของผู้เสนอราคาและป้องกันการปลอมแปลงเอกสาร
##### เปรียบเทียบระหว่าง มาตรา 26 กับ มาตรา 28
**หัวข้อ** **มาตรา 26** **มาตรา 28**
**ประเภทลายมือชื่อ** ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ ลายมือชื่ออิเล็กทรอนิกส์ที่เชื่อถือได้ + ใบรับรอง
**เทคโนโลยีที่ใช้** ใช้เทคโนโลยีที่ตรวจสอบความถูกต้องได้ เช่น Digital Signature (PKI) ใช้ Digital Signature (PKI) **พร้อมใบรับรองจาก CA**
**การยืนยันตัวตน** ผู้ใช้ควบคุมกุญแจส่วนตัวเอง มีการตรวจสอบตัวตนโดย **หน่วยงานออกใบรับรอง (CA)**
**ความน่าเชื่อถือทางกฎหมาย** สูง **สูงสุด** (ได้รับข้อสันนิษฐานทางกฎหมายเต็มรูปแบบ)
**เหมาะกับ** เอกสารภายในองค์กร, ธุรกรรมทั่วไป เอกสารสำคัญ เช่น สัญญาระหว่างบริษัท, เอกสารภาษี, เอกสารที่ต้องใช้ในศาล
**สรุปความแตกต่างระหว่าง มาตรา 26 และ มาตรา 28** - **มาตรา 26**: ใช้เทคโนโลยีที่ปลอดภัย เช่น Digital Signature แต่ยังไม่ต้องมีใบรับรองจากหน่วยงานภายนอก - **มาตรา 28**: เป็นการ “อัปเกรด” จากมาตรา 26 โดยต้องมี **ใบรับรองอิเล็กทรอนิกส์ (Digital Certificate)** จาก **CA (Certification Authority)** ที่น่าเชื่อถือ เช่น ETDA หรือผู้ให้บริการที่ได้รับการรับรอง